''

Ngày 18 tháng 08 năm 2019

ĐĂNG NHẬP TÀI KHOẢN

 » Tập san Khát vọng » Quản lí giáo dục

Quản lí giáo dục

Cập nhật lúc : 00:00 26/09/2012  

Trách nhiệm của cán bộ, giáo viên đối với việc nâng cao phẩm chất đạo đức nhà giáo theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Trong Điều lệ trường Trung học, điều 29 chương IV nêu rõ vai trò trách nhiệm của người giáo viên: "Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, gương mẫu trước học sinh, thương yêu, tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh". Như vậy vai trò của giáo viên rất quan trọng trong việc giáo dục học sinh và giữ gìn phẩm chất đạo đức của mình.

Chúng ta đều biết rằng, tuổi học trò luôn có tâm hồn trong sáng, ngây thơ, các em là những mầm non, tương lai của đất nước. Giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ là một chiến lược quan trọng của quốc gia “Vì lợi ích trăm năm trồng người”. Đó thật sự là một việc làm vừa hợp ý Đảng và Nhà nước lại vừa hợp lòng dân, mà trọng trách lớn được đặt trên vai những nhà giáo. Vì vậy, thầy cô giáo chính là tấm gương để học sinh soi vào. Khi tấm gương ấy thực trong sáng, thì những tiêu cực sẽ hạn chế và sớm bị loại trừ. Để nâng cao phẩm chất nhà giáo theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh,  mỗi một thầy cô giáo phải hiểu, thấm nhuần tư tưởng và đạo đức của Bác Hồ về giáo dục; mỗi người phải không ngừng rèn luyện để hoàn thiện lối sống, nhân cách của mình; sống có  tấm lòng nhân ái, làm việc có trách nhiệm với chính mình và xã hội. Bác Hồ kính yêu đã từng dạy: “Có tài mà không có đức là  người vô dụng. Có đức mà không có có tài thì làm việc gì cũng khó”. Vì thế mỗi người nói chung và mỗi nhà giáo nói riêng cần phải tu dưỡng và rèn luyện để có đủ tài lẫn đức để phục vụ tốt sự nghiệp giáo dục và đào tạo của đất nước.

 

Không phải ngẫu nhiên mà "nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo" là một trong bốn nội dung trong cuộc vận động "Hai không" của ngành giáo dục, bắt đầu được triển khai từ năm học này. Bởi vì trong những năm học trước đây, đặc biệt trong năm học 2006 - 2007, nổi lên một số vụ việc giáo viên có những hành vi vi phạm đạo đức như: cô giáo bắt học sinh tát bạn, thầy giáo "gạ tình lấy điểm", ép học sinh nhận tội gây hoảng loạn tinh thần, cô giáo mầm non lấy băng dính dán miệng làm chết một cháu ở bậc mầm non ...,đã được nhiều báo đài đưa tin gây xôn xao dư luận.

 

Để nâng cao phẩm chất, nhân cách của nhà giáo, ngoài các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của ngành thì vai trò của mỗi người giáo viên của các trường học hết sức quan trọng. Họ là những người trực tiếp quản lí, giảng dạy, giáo dục học sinh; ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức giúp học sinh hình thành và phát triển nhân cách. Nếu vai trò của giáo viên có tầm quan trọng trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo học sinh thì vai trò của người quản lí, người lãnh đạo lại càng quan trọng hơn. Vì vai trò của người cán bộ quản lí ở các nhà trường là định hướng  từ việc giáo dục nhận thức, tổ chức triển khai thực hiện các cuộc vận động đến  việc giám sát kiểm tra, đánh giá các cán bộ, giáo viên và học sinh của trường mình. Nếu mỗi người lãnh đạo nhận thức đầy đủ và đúng đắn sẽ triển khai các nội dung có hiệu quả; mỗi trường học không có cán bộ giáo viên, giáo viên vi phạm đạo đức, sẽ góp phần làm cho môi trường sư phạm trong sạch, lành mạnh và ngày càng phát triển hơn.

 

Để thực hiện được điều đó, trước hết cần thay đổi nhận thức của một bộ phận cán bộ, giáo viên trong quá trình công tác ở các trường học. Người quản lí cần phối hợp tổ chức thực hiện cuộc vận động “hai không” của Bộ GD&ĐT, cuộc vận động “ Mỗi nhà giáo là một tấm gương về đạo đức, tự học và sáng tạo” của Công đoàn ngành với việc nghiêm túc thực hiện cuộc vận động: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh” của Trung ương Đảng; từ đó thay đổi nhận thức từ cán bộ quản lí đến giáo viên về việc nâng cao phẩm chất đạo đức nhà giáo trong tình hình hiện nay đáp ứng sự kỳ vọng của Đảng và nhân dân trong sự nghiệp “trồng người”. Bởi vì nguyên nhân của sự vi phạm đạo đức của nhà giáo, theo  Bộ GD&ĐT là do “một số cán bộ quản lý, giáo viên yếu kém về năng lực, trình độ chuyên môn, chưa thật sự tâm huyết với nghề nên chưa tích cực đổi mới phương pháp dạy học, chưa coi trọng đánh giá đúng chất lượng thực của học sinh và chưa quan tâm đầy đủ đến những học sinh có khó khăn trong học tập. Do đó, Phó Thủ tướng - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân đề nghị thầy - cô giáo ở các trường tự xem lại, trong những năm học vừa qua, đặc biệt năm vừa rồi, mình đã chăm sóc, ứng xử với học trò chưa đúng chỗ nào. Nếu thấy không thể khắc phục những hạn chế đó thì không nên ở lại trong ngành, có thể chọn việc khác” ( Nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo- Báo Lao động, số 205 ngày 05/09/2007 ). Để các cuộc vận động thực hiện có hiệu quả, vai trò của người quản lí ở các trường học như: Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, Chủ tịch Công đoàn, Bí thư Đoàn trường, Bí thư Chi đoàn Giáo viên, các tổ trưởng chuyên môn…với những mức độ khác nhau đều có ảnh hưởng và vai trò quan trọng trong việc hạn chế những tiêu cực và vi phạm đạo đức nhà giáo. Nếu người quản lí có nhận thức đúng, có phương pháp quản lí tốt, thường xuyên quan tâm giáo dục, nhắc nhở phê bình cán bộ giáo viên cấp dưới từ những khuyết điểm nhỏ với tinh thần giúp đỡ đồng nghiệp để giáo viên sửa chữa, khắc phục những thiếu sót, những sai lầm thì sẽ hạn chế những hành vi vi phạm quy chế dạy học cũng như vi phạm đạo đức của giáo viên. Nếu cán bộ, giáo viên nhận thức đúng thì sẽ có phương pháp giáo dục phù hợp, hạn chế những hành vi vi phạm đạo đức đối với học sinh.

 

Đồng thời, Ban giám hiệu chủ động trong việc phối kết hợp với các tổ chức đoàn thể như: BCH Đoàn trường, BCH Công đoàn, Hội đại diện cha mẹ học sinh ở trong nhà trường để không ngừng giáo dục, tổ chức triển khai thực hiện đến việc kiểm tra, giám sát, tăng cường quy chế dân chủ ở trường học. Phát động các phong trào thi đua dạy tốt, mỗi thầy cô giáo là một tấm gương sáng về  tấm lòng nhân ái, về tinh thần tự học, phấn đấu nâng cao phẩm chất, đạo đức, sống trung thực, lành mạnh, giản dị, gương mẫu; trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Thường xuyên trau dồi để học tập để nâng cao hiểu biết về kiến thức pháp luật. Tham gia đầy đủ, nghiêm túc các lớp bồi dưỡng, nâng cao trình độ tin học, ngoại ngữ, tích cực đổi mới phương pháp dạy học…Cán bộ, giáo viên ở trường học không chỉ thực hiện “Hai không” với bốn nội dung một cách chung chung mà phải phải biết thực hiện nhiều nội dung  một cách cụ thể và thường xuyên như: Không vi phạm nội quy, quy chế thi tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng. Không làm các việc vi phạm về phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, tôn trọng đồng nghiệp, học sinh. Không xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm thân thể học sinh, đồng nghiệp và người khác. Không gian lận trong kiểm tra, thi cử, tuyển sinh, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh. Không được ép học sinh học thêm để thu tiền. Không hút thuốc, uống rượu, bia, nghe, trả lời bằng điện thoại di động khi đang dạy học và khi đang tham gia các hoạt động giáo dục ở nhà trường. Không có biểu hiện tiêu cực trong cuộc sống, trong giảng dạy và trong giáo dục. Không xuyên tạc nội dung giáo dục… Để các nội dung trên thấm nhuần vào nhận thức của cán bộ, giáo viên, bên cạnh sự lãnh đạo của Hiệu trưởng nhà trường, còn có sự tác động rất lớn của những người quản lí của các tổ chức trong trường học như: Chủ tịch Công đoàn, Bí thư Đoàn trường, và của Bí thư Chi đoàn Giáo viên. Bởi những người này sẽ tham mưu cho Ban Giám hiệu nhà trường tổ chức nhiều hình thức, hoạt động phù hợp, thiết thực trong cán bộ, giáo viên và học sinh để tuyên truyền giáo dục, thường xuyên nhắc nhở phê bình kịp thời đoàn viên, giáo viên khi vi phạm nhỏ để sửa chữa kịp thời và điều chỉnh hành vi ứng xử, tác phong lối sống của mình đối với học sinh, đồng nghiệp và nhân dân một cách trực tiếp hoặc trong các buổi sinh hoạt đoàn thể. Qua bộ phận cán bộ cốt cán này, Hiệu trưởng sẽ có nhiều thông tin, nắm bắt kịp thời thông tin và có hướng xử lí các hành vi vi phạm đạo đức một cách đúng đắn. Ban chấp hành Hội phụ huynh học sinh qua quá trình nắm tình hình, nắm bắt thông tin của cán bộ, giáo viên khi dạy ở trường cũng như khi về nhà…và phản ánh lại với BGH nhà trường; mặt khác có thể  thăm dò lấy ý kiến ở chính quyền địa phương nơi giáo viên cư trú  để  nắm bắt thông tin kịp thời và có các biện pháp giáo dục kịp thời đối với những cán bộ giáo viên vi phạm đạo đức, quy chế dạy học. BCH Hội phụ huynh, chính quyền cơ sở đóng vai trò phản biện xã hội giúp nhà trường quản lí tốt hơn.

 

Qua một kênh thông tin khác, người quản lí có thể nắm bắt kịp thời các thông tin về vấn đề giảng dạy, giáo dục, hành vi đạo đức, tác phong lối sống…của cán bộ, giáo viên là từ học sinh. Thông qua các giáo viên chủ nhiệm lớp, trong những giờ sinh hoạt lớp, học sinh có thể có những ý kiến góp ý về một số hiện tượng tiêu cực của giáo viên trong lớp, trong trường; hoặc thành lập “đường dây nóng”, “hộp thư góp ý” do Hiệu trưởng phụ trách, thông báo, khuyến khích những nội dung góp ý cụ thể trong các giờ sinh hoạt lớp, hoặc giờ chào cờ để học sinh và các vị phụ huynh có thể góp ý trực tiếp về chất lượng học tập, các hoạt động giáo dục;  các hiện tượng, hành vi tiêu cực, hoặc vi phạm đạo đức của cán bộ, giáo viên trong nhà trường cùng với các thông tin khác. Từ đó có cơ sở xem xét, bố trí, bồi dưỡng, đào tạo lại, hoặc góp ý điều chỉnh phương pháp để nâng chất lượng dạy học.

 

Mặt khác, người lãnh đạo từ tổ trưởng chuyên môn đến Hiệu trưởng, lãnh đạo các tổ chức đoàn thể trong nhà trường cần thường xuyên giám sát, kiểm tra, đánh giá việc  thực hiện các cuộc vận động của mỗi cán bộ, giáo viên . Qua đó nắm bắt tình hình, phát hiện, xử lí kịp thời, hợp tình hợp lí các giáo viên vi phạm; đồng thời  tuyên dương những gương giáo viên điển hình, giáo viên tận tụy, tâm huyết với nghề tuyên dương, khen thưởng trước tập thể toàn trường, đề nghị cấp trên tuyên dương trước toàn tỉnh, thành phố hoặc trên các phương tiện thông tin đại chúng... Thông qua đó, các giáo viên khác sẽ học tập theo và có tác dụng răn đe những người có mầm mống tiêu cực, hoặc vi phạm nhưng chưa bị phát hiện. Nếu người lãnh đạo không có tầm nhìn xa trông rộng, không nhận thức đầy đủ các cuộc vận động, thiếu sự kiểm tra giám sát, đánh giá con người chung chung không cụ thể rõ ràng, sống vị nể hoặc có tiêu cực, vi phạm đạo đức nhà giáo, có hành vi lối sống không tốt… thì việc triển khai thực hiện sẽ có nhiều khó khăn, kém hiệu quả. Nếu người cán bộ quản lí gương mẫu, quyết tâm thực hiện các cuộc vận động một cách thực chất không thực hiện theo kiểu phong trào, hình thức, đối phó với cấp trên thì sẽ có nhiều kết quả khả quan. Nếu bản thân người lãnh đạo “sống, chiến đấu và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại”, không chạy theo thành tích, không tiêu cực, không vi phạm đạo đức và kiên quyết loại trừ các tiêu cực, các hành vi phi văn hóa, phi giáo dục trong trường mình quản lí thì cũng chính là tấm gương sáng cho các đồng nghiệp và học sinh noi theo. Đó chính là biện pháp tốt nhất để nâng cao chất lượng dạy và học, nâng cao phẩm chất đạo đức nhà giáo của mỗi nhà trường; mỗi trường học không có cán bộ, giáo viên vi phạm đạo đức, không có tiêu cực là hạt nhân để xây dựng, phát triển ngành; góp phần làm trong sạch và lành mạnh môi trường giáo dục của nước nhà.

 

Những hành vi tiêu cực, vi phạm đạo đức nhà giáo trong ngành giáo dục chỉ là một bộ phận nhỏ nhưng đã có tác động  lớn đến xã hội, vì thế người giáo viên chính là chiến sĩ trong “cuộc chiến” chống tiêu cực của ngành giáo dục và của xã hội. Bên cạnh đó, còn có rất nhiều tấm gương sáng về đạo đức nhà giáo, những người dành trọn tâm huyết, công sức, trí tuệ cho sự nghiệp trồng người; đã giành được sự kính trọng của toàn xã hội và tác động không nhỏ đến sự hình thành nhân cách, phẩm chất đạo đức, trách nhiệm công dân của lớp lớp các thế hệ học trò. Những tấm gương các nhà giáo “hết lòng vì học sinh thân yêu”, giữ trọn và phát huy phẩm chất người thầy phải được tôn vinh để các thế hệ học sinh và giáo viên noi theo, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, hiện đại phù hợp với thời kì mới của đất nước. Đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục càng phải nhận thức đúng đắn vai trò, bổn phận và trách nhiệm to lớn của mình; ra sức thi đua, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nặng nề nhưng hết sức vẻ vang của sự nghiệp trồng người mà Ðảng, nhân dân đã tin yêu và giao phó; giáo dục và đào tạo nhiều thế hệ trẻ vừa “ hồng” vừa “chuyên" như mong ước của Bác Hồ kính yêu.

Tháng 03/2009

HOÀNG ANH TUẤN



( Bài viết tham gia Hội thảo thực hiện cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" của Sở GD&ĐT và Công đoàn ngành GD tổ chức năm 2009)

Số lượt xem : 1

Các tin khác